Bir Deus Ex analizi -1-

               Size , bu oyun eskiden vardı şöyleydi böyledi demeyecek "ahhh ahhh" diye yâd etmeyeceğim geçmişi. Zaman artık çok hızlı akıyor.Değişimden bahsetmek bile vakit kaybı.Sadece "kaymak" gerekiyor Fight Club filmindeki ferahlığa giden yol vurgusunu içeren sahnesindeki penguenin telkin ettiği gibi.

              Deus Ex (deyas ex) nedir ne değildir ? Hani sözlüyoruz ama ne dediğimizi biliyor muyuz ? Bilmiyoruz ama bilmemizi de beklemiyor kimse.Yukarıda bahsettiğim hızla akan zaman deryasından tutup alabileceğimiz data hazineleri bizi yaşatıyor. Dezenformasyon ise umrumuzda değil. Çünkü daha çok yaşamalı,daha çok hissetmeliyiz.

              Deus Ex Machina teriminden geliyor isim .Deus Ex Machina bir metoddur. "Çıkışı olmayan daha fazla ilginçleşemeyen senaryolarda, durağanlaşan bir kurgu akışı içinde olmadık yerden , olmadık karaterlerin , heyecan verici müdahalelerinin konuyu çözüme ulaştırma şeklidir" de denilebilir. Antik çağ'da ve türlü fantastik yazında çok kullanılan bir metoddur. İlyada'da Akhalılar ile Troyalılar anlaşma yoluna gidecek iken Athena'nın bir Troya'lıyı kandırıp Menelaos'u yaralatması, savaş anlatısında uygulanmış bir örnektir ki , antik yazınlar bu metodun çıkış alanıdır.

Can Yayınların'dan.Okunmalı!

                           

              Şimdi bu tanımlama ışığında Deus Ex oyunun ruhunu ele alabiliriz diye düşünüyorum. 2027 senesindeyiz arkadaşlar. Ekonomik gidişat yine : "Yoksa kapitalizm çökecek mi?" şeklinde seyretmekle birlikte kendine bambaşka bir tüketim alanı yaratan düzen tıkırında işlermiş gibi görünüyor. Elbette düzenin yan ürünü evsizler,suç grupları,uyuşturucu bağımlıları da eksik değil çok şükür(!).

Organik dokular üstüne bir endüstri ya da kol,böbrek endüstrisi.

           

              Ne peki bu yeni tüketim alanı ? İnsan vücudunun ta kendisi. Bir yanda çöp artıkları üstünde didişen evsizler , toplum dışı edilmiş bağımlılar diğer tarafta ise vücudunu , ölümsüzlüğe gitme ihtimalini ruhlarında büyütürcesine teknolojik yapay uzuvlarla donatan insanlar mevcut.Yani kısaca Aug da denen Augmentation mevhumu bu. Kimisi kaza eseri kaybettiği bir uzvuna bütçesine göre daha güçlü daha sağlıklı veya idareten kavuşabilecekken kimisi de kavuşamıyor.Ve bu da ayyuka çıkan "onda var neden bende yok dur kuytuda pıçaklayayım" kıskançlıkları da doğurabiliyor. Zihninizi açık tuttuğunuzda kurgu kafanızda dallanıp budaklanıyor zaten . Bir kere Augmentation takılan birisi ömrü boyunca işlevselliği canlı tutabilmek için de ilaçlara mahkum oluyor.

                      Bir görevde , istemeden Aug* sahibi olmuş bir kadının erkek arkadaşının yasadışı yollarla ele geçirilmiş ilaçlara uğraşma çabasına tanık oluyorsunuz.Ve ben bu sürec içinde bey abiyi bayıltıp parasını da araklaken buluyorum kendimi(kahrolsun looter ruh). Fakat eninde sonunda ilaç temin eden kara borsacı sandığımız abiyle hasbihal edip durumu açığa kavuştururken şunu görüyoruz : "Siyah ve beyaz kamplaşamayacak kadar birbirine karıştı". A-aaa diyoruz aynı gerçek hayat. Daha fazla gevşekleşmeden anlatmaya devam edeceğim...

                    Aug kullanımının bu kadar ayyuka çıkışı ise kendine bir karşı cepheyi oluşturuyor.Naturalistler.Doğal varoluştan yana olan eylemci aktivist bir grup olan naturalistler de kendi arkalarında şirketlere ve örgütlere sahipler.Hiçbir zaman hiçbir dava o kitlenin davası değildir fikriyatı iyice içinize işliyor. Yukarıdaki ilaç teminini sağlayan kara borsacı sandığımız kişi ise Aug mağduru kişilere umut olabilmek adına kendini adamış birisi.

                Kamplaşmaların aşırı şekilde net olduğu bir dünyadasınız.Günümüz dünyasından çok büyük farkı yok.Ve hatta Çin' de bir duvar yazısında gördüğümüz "Küresel ısınma yalandır" yazısı ve evinizin lobisinde bu konuda sohbet ettiğiniz ve sonraları edeceğiniz pek çok kişideki bu sohbet senaryo yazarlarının şu vurguyu ortaya çıkartmaya çalıştırdıklarını düşündürüyor : "Her daim bir sorun , her daim bir korku ve kapıdaki tehlikeye dair tetikte olma duygusu , toplumsal akışı sağlıyor ve yapay gündemler ya da abartılı hakikatler insan oğlunu kontrol edilebilir kılıyor."

Sene olmuş 2027 hala aynı terane !

Belki de Millet Cemiyeti 'nin ve ABD'nin, Almanya'nın ikinci dünya savaşına gümbür gümbür yürümesi ve hazırlanması karşısında durdukları aşırı tepkisiz duruşa dair pişmanlık ve bunun yarattığı içsel korkunun etkisini yaşıyoruz günümüzde de (ve mevcut pek çok oyun senaryosu gibi bunda da) .Ha bitti ha bitecek denen bir dünya. "Dünya insanın hizmetine/emrine sunulmuştur" denilirken belki bir bilinen vardı. Fakat kampı belli olmayan maddeci düşünce belki de bu kadar kırılgan yaptı insan psikolojisini. Ve işte geleceğe dair batılı bir kurguda bilinçli ya da bilinç dışı bunun etkileri çok ama çok bariz şekilde görünüyor arayan gözlere. Batının pişmanlığı ve tüm uluslara yayılmış kapitalizmin mührü bağımlılık travmaları , alacağı dersi kuvvetlendirmek adına yankılanıyor hala uzaylarımızda. Şimdi bu ilk bölümü bağımlılıkla ilgili bir alıntıyla bitireyim Augmentation konusuna binaen. Önümüzdeki hafta ikinci kısmı yazıp duruma göre bağlayacağım konuyu ya da daha da açacağım.

Denir ki : "Bir an için bu bağımlılık fikrini gündelik yaşantımızda inceleyelim : Bu alanda gerçekten ne denli bağımlı olduğumuz ve bu bağımlılıkta ne kadar habersiz olduğumuzu keşfetmek çok ürkütücüdür.Her çağdaş evde mevcut olan elektriğe ne kadar bağımlı olduğumuzu hiç düşündünüz mü ? Ama bu bapımlılık bizi mutlu eder. Elektrik akımının hiç bir şekilde engellenmemesi bizim için çok önemlidi. Bilimin bu mucizesine olan bağımlılığımızı böylece kabul ederek, kişisel olarak daha bağımsız olabildiğimizi görürüz.Sadece daha bağımsız olmakla kalmayıp aynı zamanda daha rahat ve güvenli oluruz.Enerji, gereken her yere ulaşarak en basit günlük ihtiyaçlarımızdan en acil durumlara kadar bize hizmet eder.Çocuk felcinden muzdarip birine sorduğunuzda , yaşaması için gerekli olan çelik ciğeri çalıştıran motora büyük bir içtenlikle bağımlı olduğunu söyleyecektir"*

*Oniki basamak ve oniki gelenek ; sh.35 ,Türkçe 1994.